AI LÀ CHỦ SỞ HỮU THỰC SỰ CỦA YU-GI-OH?

Nếu bạn dành bất kỳ khoảng thời gian nào trong cộng đồng Yu-Gi-Oh – dù là xem anime, đọc manga hay chơi TCG – bạn sẽ sớm bắt gặp hàng chục công ty và thương hiệu khác nhau, mỗi bên đều đóng một vai trò nhất định trong thương hiệu “Yu-Gi-Oh!”.

Đúng là bạn sẽ thấy chữ “Konami” in ở mặt trước và mặt sau của mọi lá bài Yu-Gi-Oh!, nhưng đó chỉ là một phần trong bức tranh khổng lồ – một mạng lưới thương hiệu trải dài từ trò chơi điện tử, quần áo, mô hình, sách cho đến thẻ bài. Những cái tên lớn như JUMP và Viz thì quá quen thuộc với độc giả manga, và những người xem anime có lẽ cũng nhận ra rằng TV TOKYO được in trên các lá bài ngày nay.

Nhưng còn Studio Dice thì sao? Hay Shueisha? Và vị trí của tác giả Kazuki Takahashi trong toàn bộ hệ thống này là ở đâu?

Nguồn dịch: Who Actually Owns Yu-Gi-Oh Anyways? (Kelly Locke - TCGPlayer)

Ai là người thực sự sở hữu Yu-Gi-Oh?

Mọi thứ bắt đầu với bộ manga Yu-Gi-Oh nguyên tác do Kazuki Takahashi sáng tác. Yu-Gi-Oh lần đầu được xuất bản vào năm 1996 trên tạp chí Weekly Shonen Jump, một tuyển tập chương truyện manga phát hành hàng tuần bởi công ty xuất bản Nhật Bản Shueisha. Jump gần như là cái tên quen thuộc với mọi độc giả manga, hay bất kỳ ai quan tâm đến anime nói chung: hàng trăm series manga và anime nổi tiếng đã bắt đầu trong các ấn phẩm của Jump, bao gồm cả “ba trụ cột” của những năm 2000: Naruto, Bleach và One Piece. Dù bạn thích phong cách chiến đấu hoạt hình như thế nào – từ Dragon Ball đến JoJo’s Bizarre Adventure – thì hầu như mọi fan anime đều từng xem một series bắt nguồn từ một tạp chí Jump.

Cái tên “Shueisha” có lẽ cũng quen thuộc với bạn ngay cả khi bạn không nhận ra nó ngay lập tức. Hãy thử điều này: hãy nhìn vào bất kỳ lá bài Yu-Gi-Oh được in gần đây và xem liệu bạn có thể tìm thấy tên công ty được in toàn chữ in hoa hay không. Nếu bạn đến rạp chiếu phim trong vài tuần vừa rồi, bạn cũng có thể đã thấy logo Shueisha xuất hiện trước bộ phim Demon Slayer mới nhất. Thư viện các tác phẩm xuất bản của Shueisha cực kỳ đồ sộ, và có một quy tắc khá đơn giản khi nói đến việc xuất bản với họ: các mangaka đồng ý cho tác phẩm của mình xuất hiện trên Weekly Shonen Jump thì về cơ bản là chấp nhận chuyển nhượng quyền sở hữu series của họ cho Shueisha.

Chủ sở hữu ban đầu của series Yu-Gi-Oh là chính Takahashi, nhưng Shueisha đã trở thành chủ sở hữu kể từ khi chương đầu tiên được xuất bản trên Weekly Shonen Jump vào năm 1996. Shueisha giữ quyền sở hữu từ đó đến nay và tiếp tục xuất bản Yu-Gi-Oh thông qua các ấn phẩm Jump tại Nhật Bản, cũng như thông qua Viz Media – hiện thuộc sở hữu của Shueisha – tại Bắc Mỹ.

Mối liên kết chặt chẽ giữa Shueisha, Jump và Yu-Gi-Oh giải thích cho các chiến lược xây dựng thương hiệu thời kỳ đầu. Shonen Jump Championships chính là tiền thân của các sự kiện YCS ngày nay, và thẻ bài Yu-Gi-Oh vẫn được phân phối thông qua tạp chí Jump và VJUMP trong OCG. Shueisha sử dụng các tạp chí của họ để quảng bá các sản phẩm truyền thông liên quan đến Yu-Gi-Oh, ngay cả khi một series manga Yu-Gi-Oh không xuất hiện trong số báo đó. Viz trước đây cũng từng phân phối thẻ bài như quà tặng hàng tháng kèm tạp chí Shonen Jump tại Mỹ, hoặc như các phần thưởng khi đặt mua dài hạn, nhưng hình thức phân phối này hiện đã ngừng lại.

Các anime Yu-Gi-Oh thì sao?

Shueisha là chủ sở hữu chính của Yu-Gi-Oh, nhưng họ chủ yếu là một công ty xuất bản ấn phẩm in. Họ không có bộ phận sản xuất anime hay trò chơi điện tử, vì vậy họ không trực tiếp chịu trách nhiệm cho việc làm ra anime Yu-Gi-Oh, các trò chơi điện tử, hàng hóa hay trò chơi thẻ bài.

Chuyển thể một manga thành anime là một quá trình kéo dài. Các studio hoạt hình Nhật Bản làm việc với các nhà tài trợ và chủ sở hữu bản quyền thông qua production committee (ủy ban sản xuất), trong đó có thể bao gồm nhiều studio anime cùng tham gia vào một dự án. Series Yu-Gi-Oh đầu tiên – đôi khi được gọi là “Season 0” và có Kaiba tóc xanh lá – được thực hiện bởi Toei Animation, hãng nổi tiếng với Dragon Ball. Studio Gallop sau đó tiếp quản với Yu-Gi-Oh Duel Monsters nguyên bản và tiếp tục sản xuất cho đến khi Yu-Gi-Oh VRAINS kết thúc vào năm 2019. Cả Yu-Gi-Oh Sevens và Go Rush đều được studio Bridge đảm nhiệm, cùng studio đã làm bản chuyển thể Shaman King gần đây. Công ty Nihon Ad Systems, hay NAS, cũng tham gia vào sản xuất anime Duel Monsters với vai trò nhà sản xuất series.

Vậy TV Tokyo đóng vai trò như thế nào trong toàn bộ hệ thống này? Bắt đầu từ series Duel Monsters, TXN là mạng lưới truyền hình chính phát sóng các tập của mỗi series Yu-Gi-Oh tại Nhật Bản. Vì vậy, họ có một số quyền nhất định liên quan đến việc phân phối những nhân vật được tạo ra riêng cho phiên bản anime. Dù họ không sở hữu quyền đối với thương hiệu Yu-Gi-Oh nói chung và hoàn toàn có thể bị thu hồi giấy phép thông qua các biện pháp pháp lý, TV Tokyo và NAS trên thực tế lại là “chủ sở hữu” của hàng trăm nhân vật Yu-Gi-Oh – bao gồm cả các đấu thủ lẫn các lá bài.

Phía Mỹ trong quá trình sản xuất anime đã trải qua nhiều thay đổi lớn theo thời gian. 4Kids Entertainment ban đầu đảm nhận việc lồng tiếng và phân phối Duel Monsters, nhưng các quyền này đã bị thách thức vào năm 2011 khi NAS và TV Tokyo kiện công ty vì cho rằng 4Kids đã tham gia vào các thỏa thuận không hợp pháp liên quan đến tiền bản quyền. Sau đó, quyền phát hành chuyển sang 4K Acquisition, và cuối cùng thuộc về Konami Cross Media NY, Inc.

Yu-Gi-Oh Card Game The Chronicles là một ngoại lệ thú vị trong mô hình sở hữu của TV Tokyo. Series này được sản xuất bởi bộ phận hoạt hình nội bộ của Konami thay vì thuê một studio anime bên ngoài. Chronicles cũng tập trung rất nhiều vào các chủ đề xuất hiện trong trò chơi thẻ bài trước tiên, mặc dù trong trailer ban đầu có một vài ngoại lệ.

Ai là người sở hữu Yu-Gi-Oh! OCG và TCG?

Khi đã xác định Shueisha là chủ sở hữu chính của Yu-Gi-Oh và là đơn vị xuất bản manga, còn TV Tokyo và NAS phụ trách anime, chúng ta còn lại hai phần quan trọng của thương hiệu Yu-Gi-Oh cần đề cập: trò chơi thẻ bài và các trò chơi điện tử. Có lẽ bạn cũng không bất ngờ khi biết rằng Konami quản lý cả OCG tại Nhật Bản, TCG bên ngoài khu vực Đông Á, và toàn bộ dòng game Yu-Gi-Oh bao gồm Duel Links và Master Duel. Konami cấp phép bản quyền từ cả Shueisha và TV Tokyo/NAS để mang trò chơi thẻ bài mà chúng ta yêu thích đến với thế giới.

Các thỏa thuận cấp phép giữa Konami, Shueisha và TV Tokyo/NAS tạo ra một sự tương tác thú vị: những nhân vật được tạo ra cho anime lại phải được cấp phép từ TV Tokyo thay vì trực tiếp từ Shueisha. Ví dụ, Stardust Dragon là một lá bài được Gallop và NAS phác họa và dựng hoạt hình, và được TV Tokyo phân phối trong các tập anime; tất cả các bên này đều sử dụng giấy phép Yu-Gi-Oh để tạo ra nhân vật đó. Mỗi lần Konami in Stardust Dragon trong TCG, họ phải liệt kê rất nhiều đơn vị tham gia. Đó là lý do tại sao TV Tokyo, Shueisha và Studio Dice của Kazuki Takahashi đều xuất hiện trên mọi bản in của lá bài, cùng với nhãn hiệu của chính Konami. Dòng bản quyền này xuất hiện trên mọi lá bài trong game hiện nay, bất kể đó có phải là nhân vật gốc anime hay không.

Kết quả của việc có quá nhiều quy trình sáng tạo diễn ra xuyên suốt nhiều series manga và anime, cũng như giữa các đội ngũ OCG và TCG của Konami, là trò chơi thẻ bài Yu-Gi-Oh trở nên phong phú với vô số thiết kế độc đáo trải dài qua hàng trăm chủ đề khác nhau. Với người ngoài cuộc, thật khó để biết chính xác Konami bị ràng buộc phải làm gì theo hợp đồng, nhưng ta có thể suy đoán đôi chút: Shueisha có lẽ muốn duy trì mức độ quảng bá chéo nhất định giữa anime, manga và TCG, vì vậy rất có thể có sự phối hợp giữa các đội ngũ về thiết kế nhân vật sắp tới, hiệu ứng lá bài, và các luật chơi mới. Không khó để tưởng tượng rằng Rush Duels là nỗ lực hợp tác giữa Konami và NAS.

Có khả năng trong tương lai – dù có lẽ còn rất lâu – Konami có thể trực tiếp đảm nhiệm sản xuất anime Yu-Gi-Oh. Năng lực sản xuất hiện tại của họ chỉ giới hạn trong một vài đoạn hoạt hình ngắn mỗi năm, nhưng điều này có thể thay đổi khi họ mở rộng bộ phận hoạt hình của mình. Đưa toàn bộ quá trình phát triển nhân vật Yu-Gi-Oh về dưới mái nhà Konami có thể mang lại lợi ích rất lớn cho họ. Tuy nhiên, hiện NAS và TV Tokyo nắm giữ các giấy phép liên quan, nên đừng kỳ vọng điều gì trừ khi có một thay đổi lớn trong các hợp đồng. Khả năng cao hơn là Konami sẽ tiếp tục đầu tư vào mảng hoạt hình trên YouTube thay vì phân phối truyền hình truyền thống.

Câu trả lời ngắn gọn cho câu hỏi trong tiêu đề bài viết này khá đơn giản: Shueisha là chủ sở hữu chính của Yu-Gi-Oh. Câu trả lời dài thì phức tạp hơn một chút, vì NAS/TV Tokyo và Konami có một mức độ sở hữu nhất định đối với các sáng tạo độc quyền của họ – ít nhất là theo nghĩa các đơn vị ngoài Shueisha phải vượt qua vài vòng thủ tục nếu muốn sử dụng chúng.

Tất cả những thỏa thuận và hợp đồng này đều bắt nguồn từ quyết định của Kazuki Takahashi khi mang ý tưởng manga của mình đến Weekly Shonen Jump vào năm 1996. Xét về mọi mặt, có thể nói lựa chọn đó đã mang lại kết quả rất tuyệt vời cho ông. Yu-Gi-Oh là một trong những thương hiệu truyền thông có doanh thu cao nhất mọi thời đại, và tất cả bắt đầu từ những ý tưởng nguyên bản vào những năm 90 cùng việc Shonen Jump mạnh dạn trao cơ hội cho một manga rất khác biệt so với dòng shonen chiến đấu thịnh hành thời đó.